Dywergencje RSI i MACD: dlaczego tak przekonują i tak często zawodzą

Dywergencja to sytuacja, w której cena robi nowe maksimum (lub minimum), a oscylator nie. Pokazuje, że ruch traci tempo. Problem w tym, że trend potrafi tracić tempo wielokrotnie i trwać dalej.

Czym jest

Byczą dywergencję widać, gdy cena robi niższy dołek, a RSI lub MACD wyższy. Niedźwiedzią, gdy cena robi wyższy szczyt, a wskaźnik niższy. Istnieją też dywergencje „ukryte”, interpretowane jako kontynuacja trendu.

Dywergencje są niezwykle przekonujące na wykresach w podręcznikach, bo pokazuje się te, po których rynek zawrócił.

Jak ludzie tego używają

sygnał odwrócenia trendu
„potwierdzenie” formacji podwójnego szczytu lub dna
wyszukiwanie dywergencji automatycznymi skanerami

Co mówią badania i dowody

Sprawdzając dywergencje na danych, trzeba liczyć wszystkie przypadki, także te, po których trend trwał dalej. Przykłady wybrane po fakcie to klasyczne wiśniobranie. Rzetelny test wymaga zdefiniowania dywergencji z góry, a nie po obejrzeniu wykresu.

Słabości

trend potrafi mieć kilka dywergencji z rzędu
brak jednoznacznej definicji, które szczyty porównywać
przykłady z podręczników to wybrane przypadki
dywergencja mówi o tempie, nie o tym, kto zmienia zdanie

Co pokazuje order flow

Dywergencja oscylatora mówi, że ruch zwalnia. Order flow mówi, dlaczego: czy na nowym szczycie kupujący przestali być agresywni (wyczerpanie), czy agresja jest, ale ktoś pasywny ją przyjmuje (absorpcja), czy po prostu zabrakło płynności. Dywergencja delty, czyli agresji, jest bliżej przyczyny niż dywergencja RSI.

Wskaźnik a order flow

Każdy wskaźnik i każda formacja z tego działu powstaje z tych samych danych: ceny otwarcia, maksimum, minimum, zamknięcia i czasem wolumenu świecy. To pochodne ceny, które pokazują skutek, a nie przyczynę. Order flow patrzy na to, z czego cena powstaje: kto kupował i sprzedawał agresywnie (delta), gdzie czekały zlecenia z limitem (arkusz zleceń) i na jakich cenach rynek zaakceptował handel (profil wolumenu).

Na kontraktach futures z giełdy CME te dane są prawdziwe i pochodzą z jednego, centralnego rynku. Na forexie spot ich nie ma: platformy pokazują wolumen tickowy, czyli liczbę zmian ceny u jednego dostawcy.

Uczciwie: order flow to nie Święty Graal. Wymaga nauki, bywa zaszumiony, duzi gracze ukrywają część zleceń, a przewagę daje dopiero proces i kontrola ryzyka. Daje jednak informację, której na wykresie świecowym po prostu nie ma.

Jak używać rozsądnie

licz wszystkie dywergencje, a nie tylko te, które się udały
traktuj dywergencję jako informację o tempie, nie o kierunku
szukaj przyczyny zwalniania w danych o agresji i płynności

Powiązane

Słownik: RSI (wskaźnik siły względnej)
Słownik: MACD
Słownik: Delta
Słownik: Absorpcja
Słownik: Wyczerpanie
Atlas błędów: Wiśniobranie
Atlas błędów: Efekt potwierdzenia
Order flow: Absorpcja na prawdziwym rynku: 51 300
Też pod lupą: RSI
Też pod lupą: MACD
Też pod lupą: Oscylator stochastyczny i Stochastic RSI

Najczęstsze pytania

Co to jest bycza dywergencja RSI?

Cena robi niższy dołek, a RSI wyższy. Oznacza, że spadki tracą tempo, ale nie gwarantuje odwrócenia.

Czy dywergencja to pewny sygnał?

Nie. Silne trendy często mają kilka dywergencji po drodze.

Treść edukacyjna, nie rekomendacja inwestycyjna. Bez sygnałów, wejść, stopów i wielkości pozycji.