Narzędzia, którym nie ufam

To dział o popularnych narzędziach tradingu, z którymi się nie zgadzam albo które moim zdaniem mają słabą jakość: wskaźniki, formacje, szkoły analizy, strategie i produkty, które często pojawiają się w kursach i reklamach. Nie twierdzę, że nikt na nich nie zarabia. Piszę, dlaczego sam nie opieram na nich decyzji: co mówią badania, jakie mają słabości i co w tym samym miejscu pokazuje order flow.

Każde narzędzie ma moją ocenę w jednej z trzech kategorii:

• Omijam Narzędzia i produkty, których nie używam i których bym nie polecił: brak dowodów, zła konstrukcja albo model biznesowy, który zarabia na Tobie.
• Nie ufam Popularne, ale moim zdaniem o słabych podstawach: spóźnione, subiektywne albo bez dowodów skuteczności. Opisuję, dlaczego nie opieram na nich decyzji.
• Tylko z dużą ostrożnością Narzędzia, które mają sens co najwyżej jako tło albo kontekst, a nie jako sygnał. Część z nich sam mam na wykresie, ale wiem, czego nie pokazują.

Omijam (13)

• Wskaźniki, które się przemalowują (repainting): dlaczego historia wygląda idealnie
  Wskaźniki · Wskaźnik, który zmienia przeszłość, zawsze wygląda genialnie na historii. Na żywo nie korzystam z niczego, co się przemalowuje.
• Fale Elliotta: elegancka teoria, której nie da się sprawdzić z wyprzedzeniem
  Teorie i szkoły · Teorię da się dopasować do każdego wykresu po fakcie, ale nie da się jej sprawdzić z wyprzedzeniem.
• Formacje harmoniczne: Gartley, motyl i ABCD, czyli geometria z proporcji Fibonacciego
  Teorie i szkoły · Geometria z proporcji Fibonacciego, bez dowodów skuteczności.
• Metoda Ganna: kąty, kwadraty i legenda trudna do sprawdzenia
  Teorie i szkoły · Legenda, której nie da się sprawdzić. Kąty i daty to bliżej numerologii niż analizy.
• Boty tradingowe, Expert Advisory i AI: co jest prawdą, a co marketingiem
  Style, systemy i produkty · Gotowe boty i „AI” to głównie marketing. Nikt nie sprzedaje działającej maszyny do pieniędzy.
• Copy trading: kopiowanie cudzych wyników i cudzego ryzyka
  Style, systemy i produkty · Kopiujesz cudze ryzyko, a ranking wyników to często efekt przeżywalności.
• Hedging i „lock” na forexie: pozycja przeciwna, która niczego nie zabezpiecza
  Style, systemy i produkty · Lock to strata zamrożona za opłatą. Wynik jest ten sam co po zamknięciu pozycji, tylko drożej i z odłożoną decyzją.
• Martingale i grid trading: strategie, które wygrywają często i przegrywają raz, ale wszystko
  Style, systemy i produkty · Wygrywają często, przegrywają rzadko, ale wtedy wszystko.
• „Najlepszy wskaźnik TradingView”: dlaczego nie istnieje, a płatne wersje tego nie zmieniają
  Style, systemy i produkty · Taki wskaźnik nie istnieje, a płatne wersje to te same dane w innym kolorze.
• Opcje binarne: produkt zakazany dla klientów detalicznych w UE
  Style, systemy i produkty · Produkt zakazany dla klientów detalicznych w UE, i to z dobrego powodu.
• „Najprostsza i najskuteczniejsza strategia”: dlaczego takie hasła są czerwoną flagą
  Style, systemy i produkty · To hasło marketingowe: prosta, skuteczna i darmowa strategia szybko przestałaby działać.
• Sygnały tradingowe na Telegramie: jak działa ten biznes
  Style, systemy i produkty · Ten biznes zarabia na subskrypcjach i poleceniach, a nie na wynikach.
• Wolumen, delta i „order flow” na forex i CFD: co naprawdę pokazuje platforma brokera
  Style, systemy i produkty · Delta i footprint z danych brokera to szacunki. Order flow ma sens tylko na giełdzie z jedną książką zleceń, jak CME.

Nie ufam (30)

• ADX: siła trendu bez kierunku i z dużym opóźnieniem
  Wskaźniki · Duże opóźnienie i brak kierunku. Ten sam obraz daje sama struktura ceny.
• CCI i Williams %R: oscylatory, które mierzą to samo innym wzorem
  Wskaźniki · Kolejne oscylatory z tych samych cen. Nie dodają nowej informacji.
• Dywergencje RSI i MACD: dlaczego tak przekonują i tak często zawodzą
  Wskaźniki · Trend potrafi trwać mimo wielu dywergencji, a na historii pamiętamy tylko te, które zadziałały.
• Ichimoku Kinko Hyo: chmura pełna linii, ale wciąż z tych samych cen
  Wskaźniki · Pięć linii z tych samych maksimów i minimów: więcej rysunku, a nie więcej informacji.
• MACD: co pokazuje, a czego nie pokaże Ci żaden histogram
  Wskaźniki · To średnie liczone ze średnich, więc spóźnia się podwójnie i nie mówi nic, czego nie widać w samej cenie.
• Parabolic SAR: kropki, które zawsze są w rynku
  Wskaźniki · Zawsze jest w rynku, więc w konsolidacji przegrywa raz za razem.
• Oscylator stochastyczny i Stochastic RSI: szybkie sygnały, szybkie rozczarowania
  Wskaźniki · W intraday daje tyle sygnałów, że większość z nich to szum.
• Supertrend: popularny wskaźnik z TradingView pod lupą
  Wskaźniki · Ładnie wygląda na historii, a w konsolidacji daje serię fałszywych zmian.
• Wskaźnik sentymentu u brokera: ilu klientów gra long, a ilu short, i co z tego wynika
  Wskaźniki · Procent klientów jednego brokera to ciekawostka. Jeśli chcę wiedzieć, jak ustawiony jest rynek, patrzę na raport COT.
• Złoty krzyż i krzyż śmierci: medialne sygnały ze średnich 50 i 200
  Wskaźniki · Medialny sygnał, który przychodzi długo po ruchu.
• Fair value gap (FVG): co to jest, jak się go wyznacza i czy rynek musi go „wypełnić”
  Poziomy i narzędzia rysunkowe · To po prostu szybki ruch na świecach. W profilu wolumenu widzę, ile naprawdę handlowano w tej luce, więc nie zgaduję.
• Zniesienia Fibonacciego: dlaczego 61,8% działa najlepiej na wykresach z przeszłości
  Poziomy i narzędzia rysunkowe · Nie ma dowodów, że rynek „zna” 61,8%, a punkty do rysowania wybiera się już po fakcie.
• Linie trendu: jak je rysować uczciwie i dlaczego wybicie często jest fałszywe
  Poziomy i narzędzia rysunkowe · Każdy narysuje je trochę inaczej, a wybicia z nich często są fałszywe.
• Luki cenowe: „luka zawsze się zamyka”, czyli mit z ziarnem prawdy
  Poziomy i narzędzia rysunkowe · „Luka zawsze się zamyka” to mit. Liczy się kontekst i to, czy rynek zaakceptował nową cenę.
• Candle Range Theory (CRT): modna teoria z TikToka w świetle danych
  Teorie i szkoły · To stare fałszywe wybicie pod nową nazwą. Nie odróżnia pułapki od początku trendu, a to jest całe pytanie.
• ICT (Inner Circle Trader): kill zones, Silver Bullet i OTE bez marketingu
  Teorie i szkoły · Ciekawe obserwacje o sesjach i stopach, ale opakowane w opowieść o „algorytmie banków”, której nikt nie sprawdził.
• Order block i fair value gap: co naprawdę oznaczają w języku danych
  Teorie i szkoły · Nazwy sugerują zlecenia instytucji, ale to zwykłe świece i luki, bez żadnych danych o zleceniach.
• Smart Money Concepts (SMC): stare idee w nowym opakowaniu
  Teorie i szkoły · Mówi o zleceniach instytucji, ale „czyta” je ze świec, najczęściej z forexu, gdzie tych danych po prostu nie ma.
• VSA (Volume Spread Analysis): czytanie wolumenu ze świec i jego granice
  Teorie i szkoły · Dobra intuicja, że wolumen ma znaczenie, ale jedna liczba na świecę nie mówi, kto kupował, a kto sprzedawał.
• Filiżanka z uchem: formacja z rynku akcji w świecie intraday
  Formacje · Formacja z dziennych wykresów akcji, która w intraday traci sens.
• Flaga i chorągiewka: formacje kontynuacji w świecie, który nie zawsze kontynuuje
  Formacje · Kontynuacja to założenie, a nie reguła. Wiele flag kończy się odwróceniem.
• Formacja Quasimodo (QM): „over and under” i dlaczego to wciąż tylko kształt
  Formacje · To głowa z ramionami w innej kolejności. Kształt nie powie mi, czy przy złamaniu struktury ktoś naprawdę sprzedawał.
• Formacje świecowe: młot, objęcie, doji i gwiazdy pod lupą badań
  Formacje · Badania nie dają im przewagi bez kontekstu, a jedna świeca to za mało informacji.
• Głowa z ramionami: najsłynniejsza formacja i problem z linią szyi
  Formacje · Łatwo ją zobaczyć po fakcie, trudno uczciwie zmierzyć jej skuteczność.
• Heikin Ashi: wygładzone świece, które ukrywają prawdziwą cenę
  Formacje · Ukrywa prawdziwą cenę, a ja potrzebuję dokładnych poziomów.
• Inside bar i pin bar: najprostsze setupy price action pod lupą
  Formacje · Prosty setup bez kontekstu daje praktycznie losowe wyniki.
• Kliny zwyżkujący i zniżkujący: formacje, które łatwo narysować i trudno sprawdzić
  Formacje · Łatwo je narysować, trudno sprawdzić.
• Podwójny szczyt i podwójne dno: kiedy drugi test coś znaczy
  Formacje · Drugi test coś znaczy dopiero w kontekście wolumenu i zleceń, a nie sam z siebie.
• Formacje trójkątów: symetryczny, zwyżkujący i zniżkujący w praktyce
  Formacje · Linie rysowane na oko, a wybicia często wracają do środka.
• Strategia wybicia (breakout): dlaczego większość wybić wraca
  Style, systemy i produkty · Większość wybić wraca. Samo przekroczenie poziomu to za mało.

Tylko z dużą ostrożnością (17)

• ATR: miara zmienności, której nie wolno mylić ze wskaźnikiem kierunku
  Wskaźniki · Przydatny do oceny zmienności i ryzyka, ale nie mówi nic o kierunku.
• Kanały Keltnera i Donchiana: ramy dla trendu, nie sygnały
  Wskaźniki · Uczciwa rama dla zakresu i trendu, ale nie sygnał.
• OBV i MFI: wolumen w wersji uproszczonej, czyli bliżej, ale wciąż nie order flow
  Wskaźniki · Dobry kierunek, bo patrzą na wolumen, ale to uproszczenie. Prawdziwy obraz daje delta i arkusz zleceń.
• RSI: jak działa wskaźnik i dlaczego „wykupienie” to nie sygnał
  Wskaźniki · Mam go na wykresie tylko jako tło o tempie ruchu. „Wykupienie” i „wyprzedanie” same w sobie nie są dla mnie sygnałem.
• Średnie kroczące SMA i EMA: najpopularniejsze narzędzie i jego ograniczenia
  Wskaźniki · Mam je na wykresie jako tło trendu, ale przecięcia średnich nie traktuję jak sygnału.
• Wstęgi Bollingera: co mierzą i dlaczego dotknięcie wstęgi nic nie przesądza
  Wskaźniki · Dobra miara zmienności, ale dotknięcie wstęgi niczego nie przesądza.
• Punkty pivot: wzór sprzed dekad, który wciąż obserwują tysiące traderów
  Poziomy i narzędzia rysunkowe · Działają głównie dlatego, że obserwuje je wielu traderów. Dla mnie to kontekst, nie sygnał.
• Wsparcie i opór: skąd się biorą naprawdę i jak je odróżnić od linii na wykresie
  Poziomy i narzędzia rysunkowe · Samo pojęcie ma sens, ale poziomy biorę z profilu wolumenu i z tego, gdzie naprawdę był handel, a nie z linii rysowanych na oko.
• Price action: czytanie samej ceny i to, czego cena nie mówi
  Teorie i szkoły · Czytanie ceny ma sens, ale bez wolumenu i przepływu zleceń to tylko połowa obrazu.
• Strefy podaży i popytu: dobra intuicja, zgrubny pomiar
  Teorie i szkoły · Dobra intuicja, ale zgrubny pomiar. Profil wolumenu robi to samo dokładniej.
• Teoria Dowa: fundament analizy technicznej, który wciąż ma sens
  Teorie i szkoły · Fundament z sensownymi zasadami, ale zbyt ogólny, żeby na nim handlować.
• Metoda Wyckoffa: najbliższy krewny order flow wśród klasycznych metod
  Teorie i szkoły · Najbliższy order flow wśród klasycznych metod. Dziś te same pytania lepiej sprawdzić w prawdziwych danych.
• Wykres Renko: co zyskujesz, a co tracisz, rezygnując z osi czasu
  Formacje · Używam Renko jako filtra szumu, ale pamiętam, że gubi czas i część informacji o ruchu.
• Day trading: co mówią badania o tym, kto naprawdę zarabia
  Style, systemy i produkty · To mój styl, ale dane są bezlitosne: większość traci, a bez procesu i kontroli ryzyka to hazard.
• Prop trading i funded account: jak działają wyzwania i na czym zarabiają firmy
  Style, systemy i produkty · Firmy w tym modelu zarabiają głównie na opłatach za wyzwania. Zanim zapłacisz, przeczytaj regulamin.
• Scalping: najkrótszy horyzont, największy wpływ kosztów
  Style, systemy i produkty · Możliwy, ale koszty i poślizgi zjadają większość przewagi.
• Swing trading: kilka dni w pozycji i ryzyko, którego nie widać na wykresie
  Style, systemy i produkty · Mniej transakcji, ale dochodzi ryzyko luk w nocy i w weekend.