Podatek od kontraktów futures w Polsce: jak to działa

Zyski z kontraktów futures osoba fizyczna w Polsce rozlicza zwykle w zeznaniu PIT-38, według stawki 19%. Podatek płaci się raz w roku, po jego zakończeniu: za rok 2025 zeznanie składa się od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 r. Bez comiesięcznych zaliczek.

Do jakiego źródła należą kontrakty

Kontrakty terminowe to pochodne instrumenty finansowe. Przychody z ich odpłatnego zbycia i z realizacji praw z nich wynikających należą do kapitałów pieniężnych i są opodatkowane stawką 19% (art. 30b ust. 1 ustawy o PIT). Do tego samego koszyka trafiają akcje, ETF-y, obligacje sprzedane z zyskiem, a także CFD i forex. Kryptowaluty mają osobny koszyk w tym samym formularzu (opisuję to w artykule o CFD, forexie i kryptowalutach).

Kiedy powstaje przychód

Według broszury Ministerstwa Finansów do PIT-38 przychód z realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych powstaje w momencie realizacji tych praw. Przy kontraktach futures oznacza to w praktyce zamknięcie pozycji (albo jej rozliczenie przy wygaśnięciu). Codzienne rozliczanie depozytu przez izbę rozliczeniową (wynik dzienny na rachunku) to mechanizm giełdy, a nie osobny przychód podatkowy, ale jeśli masz wątpliwości przy pozycjach trzymanych przez koniec roku, zapytaj doradcę.

Przychód i koszty: jak liczy się wynik

W praktyce wynik z kontraktów zestawia się z zamkniętych pozycji: dodatnie wyniki pozycji tworzą przychód, a ujemne wyniki pozycji razem z prowizjami i opłatami transakcyjnymi tworzą koszty uzyskania przychodu. Tak najczęściej liczą to polskie domy maklerskie w informacji PIT-8C. Spotyka się też inne podejścia do szczegółów (np. kiedy ujmować opłaty niezwiązane z konkretną transakcją), dlatego przy dużych kwotach warto je ustalić z doradcą.

Kosztami są przede wszystkim prowizje brokera i opłaty giełdowe związane z transakcjami. To, czy kosztem są także abonamenty za platformę i dane rynkowe, bywa sporne i zależy od sytuacji: nie zakładaj tego bez sprawdzenia.

Broker polski a broker zagraniczny

• Polski dom maklerski wystawia informację PIT-8C (do końca lutego). Jej kwoty przepisujesz do wiersza 1 części C zeznania PIT-38.
• Broker zagraniczny zwykle nie wystawia PIT-8C. Przychody i koszty liczysz sam z rocznego zestawienia brokera, przeliczasz na złote kursami NBP i wpisujesz w wierszu 2 części C (przychody i koszty uzyskane za granicą). Więcej w artykule o brokerze zagranicznym.

Strata

Jeśli w roku wyszła strata, zeznanie i tak warto złożyć, bo stratę z kapitałów pieniężnych można odliczyć od dochodów z tego samego źródła w kolejnych pięciu latach. Zasady opisuję w artykule o stracie.

Duże dochody: danina solidarnościowa

Jeśli łączne dochody osoby fizycznej w roku (w tym dochody rozliczane w PIT-38) przekroczą 1 000 000 zł, od nadwyżki płaci się dodatkowo 4% daniny solidarnościowej (deklaracja DSF-1). To dotyczy nielicznych, ale warto o tym wiedzieć.

Najczęstsze pytania

Informacja ogólna, nie porada podatkowa, prawna ani inwestycyjna. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne przepisy i skonsultuj się z doradcą podatkowym. W indywidualnej sprawie wiążącą odpowiedź daje interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.