Efekt dyspozycji

Atlas błędów poznawczych #36 · Zysk, strata i ryzyko. Szybko tniesz zyski, długo trzymasz straty

Jak to wygląda w tradingu

zamknięcie przy +5 pkt, trzymanie przy −50 pkt
„poczekam, aż wróci do zera”
przeciętny zysk mniejszy niż przeciętna strata przy wysokiej skuteczności

Przykład z sesji

Dziennik pokazuje 65% skuteczności, a mimo to wynik jest ujemny: przeciętny zysk 0,6R, przeciętna strata 1,4R. To klasyczny ślad efektu dyspozycji. Metryki w Dzienniku #4.

Co mówią badania

Shefrin i Statman (1985) nazwali to zjawisko. Terrance Odean (1998) przeanalizował 10 tys. kont: inwestorzy realizowali ok. 15% dostępnych zysków, ale tylko ok. 10% dostępnych strat, a sprzedane zyskowne akcje radziły sobie później lepiej niż trzymane stratne. Locke i Mann (2005) znaleźli podobny wzorzec u zawodowych traderów kontraktów terminowych na parkiecie w Chicago.

Tarcza: jak się bronić

wyjścia zaplanowane przed wejściem: cel i strata
metryka: przeciętny zysk / przeciętna strata w R
przegląd: ile zysku zostawiłem, wychodząc przed planem?

Ćwiczenie

Przez tydzień oznaczaj w dzienniku numerem #36 każdą sytuację, w której zauważysz ten błąd u siebie, także wtedy, gdy nie miał wpływu na decyzję. Po tygodniu policz i zapisz, w jakich warunkach pojawiał się najczęściej.

Treść edukacyjna, nie porada psychologiczna ani rekomendacja inwestycyjna. Każdą decyzję podejmujesz samodzielnie, zgodnie z własnym planem.

Powiązane błędy

Najczęstsze pytania

Czym jest efekt dyspozycji?

Skłonność do zbyt wczesnego realizowania zysków i zbyt długiego trzymania strat. Połączenie niechęci do strat, zakotwiczenia na cenie wejścia i unikania żalu. Po angielsku: disposition effect.

Jak efekt dyspozycji objawia się w tradingu?

Typowe objawy: zamknięcie przy +5 pkt, trzymanie przy −50 pkt; „poczekam, aż wróci do zera”; przeciętny zysk mniejszy niż przeciętna strata przy wysokiej skuteczności.

Jak się bronić przed tym błędem?

Wyjścia zaplanowane przed wejściem: cel i strata; metryka: przeciętny zysk / przeciętna strata w r; przegląd: ile zysku zostawiłem, wychodząc przed planem?.

Treść edukacyjna, nie porada psychologiczna ani rekomendacja inwestycyjna.